آموزش سخت افزار و معرفی قطعات کامپیوتر

صفحه اصلیآموزش های عمومیآموزش سخت افزار

آموزش سخت افزار و معرفی قطعات کامپیوتر

تمامی قطعات قابل لمس کامپیوتر سخت افزار نامیده می شود. جعبه کیس محتوی قطعاتی مانند CPU،Mohtherboard ، کابل های الکترونیکی و میکروچیپ ها می باشد. ✏️📒

11 نکته امنیتی وای‌فای برای مسافران نوروزی
آموزش تصویری نصب Ubuntu 20.04 Desktop
آشنایی با انواع کامپیوتر ها

تمامی قطعات قابل لمس کامپیوتر سخت افزار نامیده می شود. جعبه کیس محتوی قطعاتی مانند CPU،Mohtherboard ، کابل های الکترونیکی و میکروچیپ ها می باشد.

✏️📒 تعریف سیستم در دنیای کامپیوتر

📌 مجموعه از عناصر و اجزایی مرتبط بهم که در مجموع یک هدف خاص را دنبال می کند سیستم کامپیوتر می گویند.

🏷️ اجزایی سیستم کامپیوتر به سه بخش تقسیم می شوند:

1️⃣ بخش ورودی

2️⃣ بخش عملیات

3️⃣ بخش خروجی

✏️📒 سخت افزار چیست؟

🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️

🏷️ تمامی قطعات قابل لمس کامپیوتر سخت افزار نامیده می شود. جعبه کیس محتوی قطعاتی مانند CPU،Mohtherboard ، کابل های الکترونیکی و میکروچیپ ها می باشد.و عمل پردازش در آن انجام می شود.

✏️📒 اجزای اصلی سخت افزار کامپیوتر:

📌 اجزای اصلی سخت افزارهای کامپیوتر به 5 دسته تقسیم می شود.

1️⃣ واحد ورودی / مانند: صفحه کلید، ماوس ، اسکنر و …

2️⃣ واحد خروجی/ مانند: مانیتور ، بلنگو ، چاپگر و …

3️⃣ واحد حساب و منطق/ مانند: ALU

4️⃣ حافظه اصلی/ مانند:مانند: RAM و ROM

5️⃣ واحد کنترل/ مانند: CPU

✏️📒 آشنایی با قطعات سخت افزار 👇🏻

♦️ بُردِ مادر یا برد اصلی (مادربورد)

♦️ نمایشگر (مانیتور)

♦️ جعبه رایانه (کیس)

♦️ صفحه‌کلید (کیبورد)

♦️ موشواره (ماوس)

♦️ چاپگر (پرینتِر)

♦️ پویشگر (اسکنر)

♦️ واحد پردازش مرکزی (سی‌پی‌یو یا پردازنده)

♦️ فلاپی‌دیسک

♦️ دیسک سخت

♦️ کارت تلویزیون و رادیو

♦️ مودم

♦️ دیسک‌گردان نوری (درایو نوری)

♦️ بلندگو

♦️ USB

♦️ کارت صدا

♦️ کارت گرافیک

♦️ قلم نوری

♦️ *هدفون *

♦️ دوربین (وب‌کم)

♦️ میکروفون

✏️📒 معرفی مادربرد و تمامی قطعات آن

🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️

📌 برای درک بهتر مادربرد، یک شهر بزرگ را در نظر بگیرید. خیابان‌ها، آزاد راه‌ها و همه مسیر‌ها ارتباطی موجود در شهر (به علاوه چند ساختمان کنترلی که این مسیرها را کنترل می‌کنند) همگی عواملی هستند که که سایر ساختمان‌های مهم مثل ساختمان شهر داری، ترمینال‌ها و … را به یکدیگر وصل می‌کند.
کار مادربرد نیز دقیقاً به این صورت است. روی مادربرد یا برد اصلی همه قطعات سخت افزاری اصلی نصب می‌شوند (مثل ساختمان‌های مهم در مثال بالا) و همه این قطعات با استفاده از مسیرهای الکترونیکی ریز به یکدیگر وصل می‌شوند (مثل راه‌های یک شهر).

🏷️ اجزای اصلی مادربرد

♦️ باس (BUS)

♦️ چیپست Northbridge و Southbridge

♦️ سوکت پردازنده (CPU Socket)

♦️ بایوس (BIOS)

✏️📒 باس (BUS)

🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️

📌 به مسیرهایی که داده‌ها از آن‌ها عبور می‌کنند و یک یا چندین قطعه سخت افزاری را به یکدیگر وصل می‌کنند، به اصطلاح باسBus) )گفته می‌شود. باس(Bus) مسیرهای ارتباطی بر روی ‌مادربرد است که قطعات را به یکدیگر وصل می‌کند.

🏷️ هرچقدر این باس‌ها عریض تر و کیفیت ساخت شان بهتر باشد، سرعت انتقال داده‌های بیشتری بین قطعات را خواهیم داشت. این سرعت ممکن است توسط جنس مسیر، تنظیمات ‌مادربرد و یا در اکثر موارد، فاکتورهای محدود کننده خود قطعات سخت افزاری، به یک سرعت خاص محدود شوند. درست مثل این که ما جاده‌های بسیار عریضی داشته باشیم اما حداکثر سرعت مجاز ما کم باشد.

تصویر Bus روی مادربردها

✏️📒 چیپست Northbridge و Southbridge

🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️

📌 نورت بریج قطعه‌ای بر روی مادربورد است که کنترلر حافظه RAM در آن وجود داشته و مثل یک چهار راه برای کنترل ترافیک و رساندن داده‌ها از سی پی یو به سایر قطعات مثل RAM و کارت گرافیک و برعکس است. این کامپوننت قطعاتی مثل کارت گرافیک و حافظه رم را نیز به یکدیگر وصل می‌کند. Northbridge با FSB به پروسسور اصلی وصل می‌شود.

قطعه Southbridge به صورت مستقیم به قطعه Northbridge وصل بوده و از طریق آن به پردازنده(CPU) وصل می‌شود.

Southbridge کارهای ضعیف تری را نسبت به نورت بریج انجام می‌دهد.

تصویری از ارتباط Northbridge و Southbridge با RAM و CPU

 

✏️📒 سوکت پردازنده (CPU Socket)

🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️

سوکت پردازنده ( CPU Socket) هر CPU ای به هر مادربردای نمیخوره”. ممکنه این حرف را چندین بار شنیده باشید. هر نسل مدل از مادربوردی تنها پردازنده‌هایی را قبول می‌کنند که با آن‌ها سازگار باشند. سازگار بودن از لحاظ تکنولوژی بکار رفته در پردازنده، نحوه ارتباط آن با سایر اجزا، سرعت‌هایی که پشتیبانی می‌کنند و … . اولین فاکتور سازگار بودن پردازنده با برد اصلی، نوع سوکت‌های پردازنده است.

منظور از سوکت (Socket)، آرایش پین‌هایی است که در محل قرار گیری سی پی یو بر روی مادربورد قرار دارند.

✏️📒 تفاوت 2 نوع سوکت پردازنده

🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️

📌 نکته:اولین فاکتور سازگار بودن پردازنده با برد اصلی، نوع سوکت‌های پردازنده است.

✏️📒 بایوس (BIOS)

🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️🏷️

📌 بایوس یک سفت Firmware) افزار) است که در داخل یک تراشه (Chip) بر روی همه مادربرد (Motherboard) در کامپیوترهای شخصی سازگار با IBM قرار می‌گیرد. سفت افزار یا فریم ویر به برنامه‌های سطح پایین تقریباً ثابتی (البته طی شرایطی قابل تغییر هستند) گفته می‌شود که در چیپ‌های الکتریکی ذخیره شده و معمولاً کنترل آن دستگاه را بر عهده می‌گیرند.

🏷️ بایوس مخفف کلمات basic input/output system است. زمانی‌ که کامپیوتر را روشن می‌کنید، بایوس وارد عمل شده و تست‌های اولیه و ثانویه را برای راه‌اندازی (بوت) کامپیوتر انجام می‌دهد. در واقع بایوس یک نرم‌افزار سطح پایین سیستمی است که بدون اینکه مانعی برای انجام کار شما باشد، اجرا می‌شود.

✏️📒 پردازشگر (CPU) چیست؟

📌 واحد پردازش مرکزی (CPU) که از آن با عنوان مغز رایانه یاد می‌شود، تنها واحد پردازشی رایانه نیست؛ اما مهم‌ترین آن‌ها به شمار می‌رود. سی‌پی‌یو در واقع آن بخش از رایانه است که اقدامات، محاسبات و اجرای برنامه‌ها را بر عهده دارد.

سی پی یو یا واحد پردازنده مرکزی، میتوان این قسمت را مغز متفکر رایانه نامید، این قطعه بر روی برد اصلی جای میگیرد .

✏️📒 وظایفCPU یا کاربرد آن چیست؟

🔴 اجرا و کنترل دستورالعمل ها و ترتیب آنها

🔴 انجام عملیات محاسباتی مانند: جمع،تفریق و …

🔴 هماهنگی بین فعالیت های سیستم و اجزاء آن

🔴 اجرای مجموعه دستورات و تصمیم گیری منطقی

🔴 انتقال داده ها از حافظه به داخل پردازنده

واحد اندازه گیری سرعت کامپیوتر مگاهرتز می باشد.یک میلیون چرخه در ثانیه یک مگاهرتز نامیده می شود.

✏️📒 نمایشگر (مانیتور) ؟

📌مانیتور یا صفحه نمایش متداول‌ترین دستگاه خروجی بوده که از آن برای نمایش اطلاعات استفاده می‌گردد. و دارای انواع مختلفی است . یک صفحه نمایش مانند تلویزیون ها می تواند رنگی یا تک رنگ باشد . در محیط Dos معمولا صفحه‌های نمایش دارای 25 سطر و 80 ستون هستند و در هر ستون یک کاراکتر تایپ می‌شود . وقتی اطلاعات از طریق صفحه کلید وارد کامپیوتر می‌شوند، در صفحه نمایش ظاهر می‌گردند تا از صحت آنها اطمینان حاصل شود . بعضی از کامپیوترهایی که مانند Laptopها قابل حمل یا Portable هستند دارای نوعی صفحه نمایش به نام صفحه نمایش تخت می باشند . در این نوع کامپیوترها، میزان مصرف برق از درجه اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا این کامپیوترها معمولا در مکانهایی که امکان دسترسی به برق نیست کار می‌کنند و صرفه‌جویی در مصرف برق در آنها بسیار حائز اهمیت میباشد.

✏️📒 انواع مانیتور(نمایشگر)؟
📌
1- مانیتور های لامپ تصویری یا CRT

2- مانیتور های LCD

3- مانیتور های LED

✏️📒 جعبه رایانه (کیس) 


کیس یکی از اجزای کامپیوتر های رومیزی و به نسبت سایر اجزای سیستم بزرگ است. در واقع جعبه ای است که بیشتر قطعات کامپیوتر برای محافظت فیزیکی و جلوگیری از تأثیر میدان های مغناطیسی و تشعشع امواج رادیوی در آن نصب و نگهداری می شوند. از طرف دیگر سایر تجهیزات الکترونیکی موجود در خارج از کیس نیز در مقابل نویز و میدان های مغناطیسی تولید شده توسط عناصر درون کیس، حفاظت می شوند. ساختار کامپیوتر های کیفی و دستی به صورت یکپارچه است و کیس از سایر اجزای کامپیوتر مانند برد اصلی، صفحه نمایش      و صفحه کلید تفکیک ناپذیر است.

✏️📒 صفحه‌کلید (کیبورد)

  • صفحه کلید: (Keyboard)
    ‏صفحه کلید رایج ترین دستگاه ورودی در ابتدای پیدایش دستگاه های رایانه ای که از تعدادی کلید تشکیل شده که کاربر با فشار دادن هر یک از آنان در واقع پیغام و یا دستوری را به رایانه ارسال می کند. صفحه کلید های استاندارد فعلی دارای بخش کلید های عددی، کلید های حرفی (فارسی یا لاتین و یا هر زبان دیگری) ،کلید های کمکی و تابعی        ( , l ‏… , F۲, .. Fl۲, (Shift, Tab ‏و کلیدهای تبدیلی ( Caps lock ‏و Num lock, Scroll Lock) می باشد. بعضی  از صفحه کلیدها نیز دارای کلیدهای جانبی همچون پخش موسیقی و کنترل صدا و اجرای نرم افزارهای عمومی همچون کاوشگر اینترنت و مجموعه نرم افزارهای آفیس و … می باشد.
  • صفحه‌کلید یا کیبورد (به انگلیسی: Keyboard) یک دستگاه جانبی و ورودی است که به کاربر اجازه تایپ می دهد. این دستگاه شبیه به ماشین تحریر است که با استفاده از یک آرایش از دکمه‌ها به حالت اهرم مکانیکی یا سوئیچ الکترونیکی عمل می‌کنند. پس از انقراض کارت پانچ و نوار کاغذی کار با صفحه کلید شبیه تله تایپ تبدیل به ورودی اصلی برای تعامل با رایانه شد.

✏️📒 موشواره (ماوس)

دستگاهی شبیه به موش است که جزو تجهیزات ورودی رایانه به حساب می‌آید. موشواره، همانند صفحه‌کلید، یک واسط کاربر سخت‌افزاری محسوب می‌شود. این وسیله معمولاً دو دکمه دارد و با کابل و بدون کابل به رایانه وصل می‌شود. در نرم‌افزارهای کنونی موشواره بخش عمده‌ای از وظایف صفحه‌کلید را عهده‌دار است.

✏️📒 کارت گرافیک؟

یک کارت توسعه است که تصاویر خروجی را برای نمایشگر تولید می‌کند. در واقع کارت گرافیک قطعه ای است که اطلاعات دیجیتالی سیستم را به سیگنال های ویدئویی برای نمایش توسط مانیتور فراهم می کند.

واحد پردازش گرافیکی یا به اختصار GPU که گاهی وقتها واحد پردازش بصری یا VPU نیز نامیده می‌شود در واقع وظیفه رندرینگ یا نمایش تصاویر بر روی صفحه نمایشگر در کامپیوتر ها و همچنین لپتاپ، اسمارت فون و سایر گجت‌ها را عهده دار می باشد.

قسمتهای مختلف در یک کارت گرافیک: یک کارت گرافیک پیشرفته شامل یک برد با مدار چاپی بهمراه حافظه و یک پردازنده اختصاصی است که همان GPU هست می باشد.

در واقع کارتهای گرافیک بطور قابل توجهی ، میزان و حجم عملیات مربوط به پردازنده اصلی کامپیوتر را کاهش می دهند. و این کمک شایانی به عملکرد کلی سیستم و افزایش سرعت در کامپیوتر های امروزی می شوند. در واقع تاثیر گذار ترین قسمت در عملکرد کلی یک گارت گرافیک تراشه مرگزی آن یا GPU می باشد.

دو شرکت عمده و بزرگ AMD و nVIDIA  وظیفه تولید و ساخت تراشه های گرافیکی را به عهده دارند. وکارت گرافیک Gforce و کارت گرافیک ATI از محصولات این دو شرکت هستند.

حافظه کارت گرافیک:

از عناصر مهم و تاثیر گذار دیگر در کیفیت، عملکرد و قیمت کارت گرافیک ، حافظه های بکار رفته در آنها می باشند.

اکثر کارت گرافیک های جدید در ظرفیت 1 گیگابایت تا 12 گیگابایت تولید شده است.

نسل های حافظه ی به کار رفته شده در کارتهای گرافیک از SD به GDDR5X ارتقاع پیدا کرده اند.

در جدول زیر به ترتیب نسل حافظه کارت گرافیک و مشخصات آن درج شده است.

نوع حافظه کارت گرافیک نرخ حافظه (MHz) پهنای باند (GB/s)
DDR 166–1500 8–96
DDR2 2000–2500 128–230
DDR3 2500–3500 160–224
GDDR4 3000–4000 160–256
GDDR5 1000–2000 288–336.5
GDDR5X 1000–1750 160–673
GDDR6 1365–1770 336–672
HBM 250–1000 512–1024

علاوه بر حافظه های اختصاصی بکار رفته در ساختار این محصولات، کارت‌های گرافیکی می‌توانند از حافظه RAM اصلی کامپیوتر به عنوان حافظه ی به اشتراک گذاشته شده نیز استفاده کنند. یعنی از منابع موجود در حافظه اصلی سیستم.

یکی دیگر از مسایل مطرح شده در مورد کارتهای گرافیک خروجی های مختلف برای تصویر و نمایشگر می باشد که از انواع آن می توان به پورتهای HDMI ، D SUB ، DVI ، DISPLAY PORT اشاره کرد که از این میان تنها پورت D SUB آنالوگ بوده و بقیه دیجیتال می باشند.

کارت گرافیک

✏️📒حافظه کامپیوتر؟

حافظه کامپیوتر حافظه بخش عمده و اساسی یک کامپیوتر است که به انواع مختلفی تقسیم شده است. حافظه بهترین بخش ذخیره سازی اطلاعات، برنامه ها و غیره در کامپیوتر است. حافظه کامپیوتر ارائه انواع مختلفی از ذخیره سازی که برخی از این داده ها می تواند به طور موقت و برخی از آنها را به طور دائم ذخیره شوند.

  انواع حافظه کامپیوتر

حافظه بهترین عنصر اساسی یک کامپیوتر است چرا که کامپیوتر نمی تواند کارهای ساده را انجام دهد. عملکرد کامپیوتر به طور عمده بر روی حافظه و CPU است. حافظه یک بخش داخلی از کامپیوتر است طوریکه به صورت عموم به دو دسته تقسیم شده، حافظه اصلی و حافظه ثانویه.

حافظه اولیه / حافظه فرار

حافظه اولیه نیز به عنوان حافظه فرار نامیده می شود چون این نوع حافظه نمیتواند داده را بعد از خاموش شدن سیستم در خود ذخیره کند. زمانی که کاربر داده را وارد میکند حافظه اولیه جای مشخص برای این داده اختصاص نمیدهد و داده به طور دائم ذخیره نمیشود که به عنوان مثال به  RAM یک حافظه اولیه گفته میشود.

  • DRAM

  • SRAM

  • DRDRAM

 

حافظه ثانویه / غیر فرار حافظه

 ROM یک محل ذخیره حافظه دائمی است که ارایه کننده انواع زیادی از استانداردهای برای ذخیره اطلاعات است.  اما دارنده  عملیات  فقط خواندنی است. هر زمان که قطع برق در طول کار حافظه  ROM در کامپیوتر رخ دهد داده ازبین نمی رود.

حافظه ROM : دارای مدل های مختلفی از جمله انواع زیر است.

:PROM: حافظه قابل برنامه ریزی فقط خواندنیPROM) )حفظ ذخیره سازی بزرگ اما دارای ویژگی های پاک کردن در ROM :را ندارد. این نوع از RO حفظ تراشه  PROM به یک بار ارسال یا نوشتن داده ها و چندین بارخواندن داده است برنامه ها یا دستورالعمل طراحی شده در  PROM نمی تواند توسط برنامه های دیگر پاک شود.

:EPROMپاک شدنی قابل برنامه ریزی و حافظه فقط خواندنی طراحی شده برای بهبود مشکلات PROM و ROM است. کاربران می توانند داده ها از EPROM توسط نور ماوراء بنفش حذف یا پاک کند پاک و دوباره برنامه ریزی کند.

EEPROM :پاک شدنی توسط الکتریک قابل برنامه ریزی و حافظه فقط خواندنی شبیه به EPROM  اما با استفاده از پرتو برق برای پاک کردن داده ها از  ROM استفاده میشود.

  ✏️📒کارت صدا؟

کارت صدا یکی از عناصر سخت‌افزاری رایانه ‌است که با تبدیل سیگنال دیجیتال به سیگنال الکترونیک آنالوگ، باعث پخش و ضبط صدا می‌گردد. قبل از گسترش کارت‌های صدا، صدا در رایانه توسط بلندگوهای داخلی ایجاد می‌شد. این بلندگوها توان خود را از برد اصلی می‌گرفتند. استفاده از کارت صدا، از اواخر سال ۱۹۸۰ شروع شد. کارت صوتی همانند کارت گرافیکی بر روی برد اصلی نصب می‌شود و در پشت آن چند فیش برای میکروفن و بلندگو قرار دارد. وظیفه‌ی کارت صدا، آماده‌سازی سیگنال‌ها جهت پخش و دریافت سیگناله‌ای ورودی از میکروفن و آماده کردن آن‌ها برای ذخیره در رایانه ‌است. کارت صدا، کارت صوتی نیز نامیده می‌شود و در بسیاری موارد می‌تواند اصواتی با کیفیت بسیار عالی تولید کند. صوت، یک سیگنال آنالوگ است که به صورت موج پیوسته انتشار می‌یابد. رایانه همواره در حال پردازش سیگنال‌های آنالوگ است؛ زیرا این سیگنال‌ها دائماً در حال تغییرند. در واقع لازم است که سیگنال‌های آنالوگ به بیت‌های رقمی (دیجیتال) تبدیل شوند. سیگنالهای دیجیتالی تولید شده مجدداً باید به سیگنال‌های آنالوگ تبدیل شوند تا بتوانند به وسیله بلندگو پخش شوند.

اجزای تشکیل دهنده کارت صدا

یک پردازنده سیگنال‌های دیجیتال (DSP) که مسئول انجام اغلب عملیات (محاسبات) مورد نظر است.

  • یک مبدل دیجیتال به آنالوگ7 (DAC)
  • یک مبدل آنالوگ به دیجیتال(ADC) برای صوت ورودی به کامپیوتر
  • حافظه ROM یا Flash برای ذخیره‌سازی داده
  • یک اینترفیس دستگاه‌های موزیکال دیجیتالی (MIDI) برای اتصال دستگاه‌های موزیک خارجی
  • رابط‌های لازم برای اتصال به میکروفن یا بلندگو
  • یک پورت خاص «بازی» برای اتصال اهرمک (Joystick)

اغلب کارت‌های صدا که امروزه استفاده می‌گردد از نوع PCI بوده و در یکی از اسلات‌های آزاد برد اصلی نصب می‌گردند. کارت‌های صدای قدیمی عمدتاً از نوع ISA بودند. بیشتر رایانه‌های جدید کارت صدا را به صورت یک تراشه و بر روی برد اصلی دارند. در این نوع رایانه‌ها اسلاتی بر روی برد اصلی استفاده نشده و بدین ترتیب یک اسلات صرفه جوئی شده‌است! Sound Blaster Pro به‌عنوان یک استاندارد در دنیای کارت‌های صدا مطرح است.

عملیات کارت صدا

صدا چهار عملیات خاص در ارتباط با صدا انجام می‌دهد:

  • – ضبط صدا با حالات متفاوت

  • – پخش موزیکهای از قبل ضبط شده مانند: MP3, Wav یا DVD

  • – ترکیب نمودن صداها

  • – پردازش صوتهای موجود

انواع رابط

جهت دریافت و ضبط از طریق کارت صدا لازم است رابطهای زیر وجود داشته باشد:

– رابط ورودی: این رابط برای ورود داده‌های صوتی استفاده می‌شود که دارای انواع مختلفی هستند.

– رابط خروجی: این رابط جهت ارسال سیگنال‌ها از کارت به وسایل خارج از رایانه به کار می‌رود. یک سر کابل به کارت صوتی و سر دیگر آن به بلندگو یا هدفون و سیمهای استریو وصل می‌شود.

_ رابط صوتی ویژه سی دی: این نوع رابطها جهت ارتباط بین دیسک گردان، سی دی و کارت صوتی می‌باشد و اگر این ارتباط برقرار نشود دیسکهای سی دی صوتی پخش نمی‌شود و در این حالت صدا تنها از طریق خروجی گوشی (هدفون) شنیده می‌شود.

رابط میدی: اکثر کارت‌های صوتی دارای این رابط هستند. این رابط ۱۵ پایه دارد و D شکل است و می‌توان به وسیله آن از ارگهای الکترونیکی، موسیقی را دریافت و به صورت فایل بر روی سی دی ذخیره کرد.

  ✏️📒کارت شبکه؟

کارت رابط شبکه (به انگلیسی: Network interface controller (NIC)) سخت‌افزار رایانه به صورت کارتی در شیارهای توسعه مادربورد کامپیوتر قرار می‌گیرد و کامپیوتر را به شبکه متصل می‌کند.

اکثر کامپیوترها این کارت را به صورت built-in دارند (به این معنا که آن‌ها بخشی از مدار برد اصلی هستند) اما همچنین می‌توان کارت شبکه را برای افزایش و بهبود عملکرد کامپیوتر به آن افزود.

کارت شبکه واسطی است بین کامپیوتر و شبکه. کارت شبکه چه برای شبکه کابلی یا بی‌سیم، چه شبکه اینترنت یا wi-fi، و چه کامپیوتر رومیزی یا لپ تاپ یا سرور بخشی حیاتی و ضروری است. کامپیوترها جهت اتصال به هم و استفاده از برنامه‌های هم و اشتراک برنامه‌ها از نظر سخت‌افزاری احتیاج به کارت شبکه یا LAN Card دارند. که به‌طور معمول در بازار دو نوع کارت معمول می‌باشد. یک نوع آن‌ها کارتهاِی ۱۰ در ۱۰ بوده و نوع دیگر کارتهای ۱۰ در ۱۰۰ می‌باشند. جهت کنترل اتصال درست کارت شبکه به کامپیوتر می‌توانید روی آیکون My Computer کلیک راست نموده و سپس روی Properties کلیک کنید باکسی با عنوان system properties باز می‌شود به زبانهٔ Hardware رفته و در قسمت Device manager بر روی دکمه Device manager کلیک نمایید. باکس دیگری با عنوان Device manager گشوده می‌شود. در بین ابزارهای نصب شده باید در قسمت Network adapters، نام ومشخصات کارت شبکه شما وجود داشته باشد. اگر در این بخش علامت سؤال یا تعجب به شکل زرد رنگ وجود داشته باشد نشان می‌دهد که راه انداز (Driver) کارت شبکه شما ناقص بوده و درست نصب نشده‌است و بایستی طبق روشهای Hardware settings آن را برداشته(Remove) و با Refresh، یا از قسمت Add new hardware در بخش کنترل‌پنل (Control panel) درایور یا راه انداز مناسب و صحیح آن را نصب نمایید. برای نصب کارت شبکه احتیاج به برنامه مخصوص نصب آن کارت هم داریم. (device driver)

انواع کارت شبکه:

Wired:

 

در دسته wired یا سیمی این کارت در داخل کیس نصب می‌شود و به وسیله کابل اترنت و پورت RJ-45 با دیگر دستگاه‌ها اتصال برقرار می‌کند.

Wirless:

در دسته Wirless یا بی‌سیم کارت در خارج از سیستم و به وسیله پورت USB به سیستم متصل می‌شود. آنتن روی کارت وظیفه اتصال به دستگاه‌های دیگر به شکل بی‌سیم را مهیا می‌کند.

✏️📒 درایو دیسک سخت(ارد دیسک)

درایو هارد دیسک (به انگلیسی: Hard Disk Drive) یکی از قطعات رایانه است.

دیسک سخت وسیله‌ای است با یک یا چند صفحه که سطح آن‌ها با موادی پوشش داده شده که بتوان داده‌ها را به‌طور مغناطیسی بر روی آن‌ها ضبط نمود. این وسیله علاوه بر صفحه‌های مذکور حاوی هدهای خواندن/نوشتن، سازوکار تعیین محل هد، و موتوری است که در محفظه‌ای جای داده می‌شود تا از آلودگی‌های خارجی در امان باشد. این محیط محافظت شده به هدها امکان می‌دهد تا به اندازهٔ ۱۰ تا ۲۵ میلیونیم اینچ از سطح صفحه‌ای که عموماً ۳۶۰۰ تا ۷۲۰۰ دور در دقیقه می‌زند فاصله داشته باشد بنابراین حجم دادههای قابل ذخیره‌سازی و سرعت دستیابی به آن‌ها نسبت به فلاپی‌دیسکها بسیار بیشتر است. در دیسکهای سخت جدید که به آن‌ها دور بالا نیز گفته می‌شود، سرعت چرخش دیسک به ۱۵۰۰۰ دور در دقیقه (RPM) می‌رسد. ظرفیت دیسک‌های سخت به مراتب از فلاپی دیسکها بیشتر بوده و هر روز به ظرفیت آن‌ها افزوده می‌شود؛ به عنوان مثال امروزه ظرفیت متوسط دیسک‌های سخت در حدود 6 ترابایت است. بیشترین ظرفیت یک هارد درایو مربوط به PM1633a می‌باشد که در اوت ۲۰۱۵ در همایش Flash Memory Summit، شرکت سامسونگ از آن رونمایی کرد. در دیسک‌های سخت چند صفحه دیسک جای داده می‌شود تا دیسک گردان بتواند به بیش از یک صفحه دستیابی داشته باشد.

هارد دیسک چیست؟

هارد دیسک یا هارد درایو، ابزاری است برای نگهداری اطلاعات؛ این اطلاعات شامل سیستم عامل، نرم افزارهای نصب شده و فایل‌های شخصی است. هارد دیسک ها را به صورت HDD که مخفف hard disk drive است می‌شناسیم.

هارد دیسک، دستگاه ذخیره سازی اطلاعات به صورت دایمی و پایدار است یعنی با قطع برق و یا خاموش شدن سیستم، اطلاعات هارد باقی می‌ماند تا زمانی که خودمان آن را پاک کنیم. این دقیقا نقطه‌ای است که تفاوت هارد درایو و رم چیست را مشخص می‌کند. اطلاعات در رم، به صورت دایمی و پایدار ذخیره نمی‌شود و با قطع برق، محتویات رم پاک می‌شود.

هر هارد دیسکی فضای مشخصی دارد که بخشی از آن به صورت اتوماتیک برای سیستم عامل و نصب بکاپ استفاده می‌شود و باقی فضا برای اطلاعات شما باقی می‌ماند.

اطلاعات در هارد دیسک، روی دیسک های مغناطیسی ذخیره می‌شوند. هارد یک یا چند پلاتر دارد که داخل محفظه‌ای با هوای ایزوله قرار دارند. اطلاعات با هد مغناطیسی روی پلاتر نوشته می‌شود. این هد با سرعت زیاد روی پلاترها می‌چرخد.

هارد کامپیوتر کجا قرار دارد؟ هارد دیسک معمولا به صورت داخلی در کامپیوتر نصب می‌شود و مستقیم به دیسک کنترلر روی مادربرد وصل می‌شود. مدل های مختلف دارند و کاربر بر اساس نوع کاربری آن، هارد مناسب کارش را انتخاب و خریداری می‌کند.

تاریخچه هارد دیسک

اولین هارد درایو در سال ۱۹۵۶ توسط IBM و رینالد جانسون ارایه شد. تیم جانسون با روش‌های مختلف ذخیره سازی اطلاعات روی نوار مغناطیسی آشنا بودند و راه ذخیره اطلاعات را روی دیسک‌های مغناطیسی و فلزی پیدا کردند. این هارد می‌توانست اطلاعات را بازنویسی کند. اولین نسخه تجاری هارد درایو با عنوان RAMAC که مخفف Random Access Method of Accounting and Control است با اندازه بزرگ در حد کمد ارایه شد. ظرفیت آن فقط ۵ مگابایت بود و قیمتش پنجاه هزار دلار یعنی ذخیره هر مگابایت ده هزار دلار تمام می‌شد. هارد درایو در کامپیوتر تعبیه می‌شد و دیگر نمی‌توانستیم آن را خارج کنیم. قطر دیسکها در هارد دیسک های اولیه حدود ۲۰ اینچ بود.

IBM در سال ۱۹۶۰ فلاپی دیسک ها را عرضه کرد که قطر دیسک در آنها ۸ اینچ بود و فقط می‌توانستند اطلاعات را بنویسند و در اصطلاح Read Only بودند. اولین درایو read/write در سال ۱۹۷۲ توسط آلن شوگارت به بازار عرضه شد. دیسک مغناطیسی و فلاپی دیسک کوچک و قابل حمل در کنار یکدیگر، اساس هارد درایو اولیه شدند.

IBM در سال ۱۹۶۳ اولین هارد درایو قابل جدا کردن را با ظرفیت ۲.۶ مگابایت ارایه داد.

IBM اولین هاردی که ظرفیت ذخیره سازی یک گیگابایت را داشت در سال ۱۹۸۰ عرضه کرد. وزن آن ۲۵۰ کیلوگرم و قیمتش چهل هزار دلار بود.

در سال ۱۹۸۳ هارد درایو ۳.۵ اینچی توسط Rodime معرفی شد و ظرفیت ذخیره سازی ۱۰ مگابایت را داشت.

سیگیت اولین شرکتی بود که هارد درایو ۷۲۰۰ RPM را در سال ۱۹۹۲ ارایه داد. سیگیت همچنین اولین هارد درایو ۱۰۰۰۰ RPM را در سال ۱۹۹۶ و اولین هارد درایو ۱۵۰۰۰ RPM را در سال ۲۰۰۰ ارایه داد.

آشنایی با انواع هارد

انواع هارد دیسک از جنبه‌های مختلف قابل بررسی است: سرعت، نوع کاربری، اندازه، درگاه‌های ارتباطی، هارد اینترنال و اکسترنال، هارد HDD و SSD. برای آشنایی با انواع تکنولوژی هارد، مقاله “معرفی انواع هارد سرور و بررسی بهترین هاردهای سرور hp” را مطالعه کنید.

هارد دیسک بر اساس نوع کاربری، در سایزهای مختلف وجود دارد، مثلا روی آیپدهای قدیمی و گوشی موبایل های نوکیا N95 (با ظرفیت ۸ گیگ) هارد داشتیم. اما معمول ترین اندازه و سایز برای هارد دیسک ۲.۵ اینچ و ۳.۵ اینچ است.

طبقه بندی هارد ها هم نکته مهمی است که باید به آن توجه کرد. مثلا رده خانگی، ذخیره فیلم و عکس، کار و ذخیره دیتا به صورت ۲۴ ساعته و …

اتصال هارد به کامپیوتر نکته مهمی است که باید به آن توجه کنید چون اتصال ضعیف باعث ایجاد گلوگاه در جریان دیتا و در نهایت کارایی سیستم می‌شود.

سرعت هارد درایو یعنی هارد چقدر سریع می‌تواند اطلاعات را بنویسد یا بخواند. در هارد درایوهای مکانیکی سرعت چرخش – Spin Speed مهم است مثلا درایو ۷۲۰۰RPM از ۵۴۰۰RPM سریعتر و SSD از هر دوی اینها سریع‌تر.

انواع هارد دیسک لپ تاپ بر اساس تکنولوژی به کار رفته در آن متفاوت است اما انواع HDD و SSD و m2 ssd را می‌توان در لپ تاپ ها استفاده کرد. هارد SSD حداقل سه تا چهار بار سریعتر از هارد دیسک مکانیکی است. در نتیجه کارایی لپ تاپ را تحت تاثیر قرار خواهد داد. مثلا باز کردن یک فایل ورد با HDD زمان ۳۲ ثانیه را لازم دارد ولی در عرض کمتر از ۲ ثانیه با SSD باز می‌شود.

هارد اینترنال چیست؟

هارد درایوی که داخل دسنگاه و کامپیوتر قرار می‌گیرد و مستقیم به مادربورد وصل می‌شود، هارد اینترنال نامیده می‌شود. در کامپیوترهای دسکتاپی تعویض و ارتقای هارد آسان است و کافی است هارد قبلی را از روی مادربورد جدا کنید و هارد جدید را جایگزین کنید. ارتقای هارد در لپ تاپ به این آسانی نیست و باید سایت تولیدکننده را مطالعه کنید تا بتوانید به درستی هارد را تعویض کنید.

هارد دیسک اینترنال برای اتصال به مادربورد از درگاه و کابل ATA و IDE و SCSI و SATA و SAS استفاده می‌کند لذا از این منظر هم می‌توانیم انواع هارد را بررسی کنیم.

هارد اکسترنال چیست؟

هارد اکسترنال بیرون از کامپیوتر و لپ تاپ قرار دارد یعنی به صورت پورتابل و مستقل است و معمولا از طریق USB یا کابل Thunderbolt به کامپیوتر وصل می‌شود. سرعت این هارد به دلیل نوع اتصال، کم‌تر از هارد اینترنال است اما قطع و وصل کردن اتصال آن آسان است.

هارد اکسترنال به منظور افزایش ظرفیت ذخیره سازی و یا بکاپ از اطلاعات استفاده می‌شود. هارد اکسترنال در شکل و اندازه‌های مختلفی هستند مثلا در ابعاد یک کتاب و یا هم اندازه اسمارت فون. مطالعه مقاله “هارد اکسترنال، مزایا و معایب آن و نحوه رفع خطا و ارتباط با سیستم های مختلف” را از دست ندهید.

اجزا و قطعات داخلی هارد دیسک

هارد ها به گونه‌ای طراحی شده که داخل آن قابل دیدن نیست. بیایید سفری کوتاه به داخل آنها داشته باشیم و به کالبد شکافی و بررسی اجزای هارد دیسک بپردازیم.

ساختار هارد دیسک از دو قسمت اصلی تشکیل شده است:

  1. بورد الکترونیکی (Logic Board)
  2. قسمت مکانیکی هارد (Hard Drive Assembly) که به صورت مخفف HDA شناخته می‌شود.

و قطعات داخلی هارد دیسک مغناطیسی عبارتند از:

  1. کنترل کننده مرکزی یا Actuator که شامل سه قطعه VCM، Axe و دسته است.
  2. محفظه یا مدیا
  3. دیسک چرخان یا پلاتر
  4. اسپیندل یا موتور چرخان
  5. VCM یا voice coil motor
  6. فلپ انعطاف پذیر
  7. اسلایدر Slider هد هارد
  8. هد هارد
  9. دسته و بازوی نگهدارنده هد
  10. درپوش هارد

درایو نوری

دیسک گردان نوری یا درایو نوری (به انگلیسی: Optical disk drive)، دستگاهی است که از آن برای خواندن و نوشتن یا پاک کردن اطلاعات از دیسک‌های نوری استفاده می‌شود.

یک دیسک گردان نوری با قابلیت ضبط اطلاعات (DVD-Recorder) امروزه دیسک های نوری جای خود را به فلش درایو ها و راه های انتقالی دیگر مانند ابر و بلوتوث داده‌اند. در ماشین ها نیز با CarPlay و دیگر امکانات نیاز به دیسک نوری کمتر شده است.

انواع دیسک گردان‌های نوری

 

دیسک گردان‌های فقط خواندنی (DVD-ROM Drive و CD-ROM Drive)

این دیسک گردان‌ها که نخست نوع CD-ROM آن به بازار آمد، فقط می‌توانند اطلاعات روی دیسک را بخوانند و نمی‌توانند روی آن بنویسند.

دیسک گردان‌های با قابلیت ضبط اطلاعات (CD-Recorder و DVD-Recorder)

این نوع دیسک گردان‌ها علاوه برخواندن اطلاعات، می‌توانند روی نوع خاصی از دیسک (CD-R و DVD-R) فقط یک بار، اطلاعات را ضبط کنند.

دیسک گردان‌های با قابلیت نوشتن مجدد (CD-ReWriter و DVD-ReWriter)

این دیسک گردان‌ها علاوه برخواندن اطلاعات، می توانند روی نوع خاصی از دیسک (CD-RW، DVD-RW و DVD-RAM)، به دفعات اطلاعات ضبط کنند. یعنی، می‌توانند اطلاعات ضبط شده روی این دیسک‌ها را پاک کرده و مجدداً روی آن بنویسند.

دیسک گردان‌های HD DVD

این دیسک گردان‌ها علاوه بر پشتیبانی از سی دی و دی وی دی، از دیسک‌های اچ‌دی دی‌وی‌دی نیز پشتیبانی می‌کنند.

دیسک گردان‌های بلو-ری

این دیسک گردان‌ها علاوه بر پشتیبانی از سی دی و دی وی دی، از دیسک‌های بلو-ری نیز پشتیبانی می‌کنند.

بزودی این بخش کامل و کتاب آن منتشر خواهد شد.

نظرات

وردپرس: 0